Jaki materac na chory kręgosłup? Twardość, rodzaje i materac medyczny

Nie ma jednego materaca, który leczy bóle kręgosłupa. Dobry materac pozwala jednak utrzymać kręgosłup w naturalnym ułożeniu i nie nasila dolegliwości. Badania osób z przewlekłym bólem krzyża wskazują, że materace średnio twarde sprawdzają się zwykle lepiej niż bardzo twarde. Ostateczny wybór zależy od masy ciała, pozycji snu i indywidualnego komfortu.

Materac „medyczny” i „ortopedyczny” – co to znaczy?

• Materac medyczny to w sensie prawnym wyrób medyczny: ma przeznaczenie medyczne, np. profilaktykę przeciwodleżynową, i spełnia wymagania przepisów o wyrobach medycznych. Takie materace stosuje się głównie na łóżkach rehabilitacyjnych. Mogą być objęte 8% stawką VAT właściwą dla wyrobów medycznych.
• Określenia „ortopedyczny” czy „zdrowotny” to zwykle nazwy handlowe materacy do zwykłych łóżek. Nie oznaczają żadnego certyfikatu ani badań klinicznych.

Twardość

Twardość oznacza się zwykle symbolami H1–H4. Każdy producent przypisuje je jednak do masy ciała nieco inaczej, a skala nie jest normą. Ogólnie:

• osoby lżejsze lepiej czują się na materacach bardziej miękkich, cięższe na twardszych,
• materac zbyt miękki pozwala zapadać się biodrom, a zbyt twardy wywiera nacisk na barki i biodra przy spaniu na boku,
• najlepiej sprawdzić materac osobiście, leżąc na nim kilkanaście minut w zwykłej pozycji snu.

Rodzaje wypełnień

• Pianka wysokoelastyczna – sprężysta i przewiewna, dobrze podpiera.
• Pianka termoelastyczna (wiskoelastyczna) – mięknie pod wpływem ciepła i dopasowuje się do ciała. Bywa cieplejsza i części osób utrudnia zmianę pozycji.
• Lateks – elastyczny i trwały.
• Sprężyny kieszeniowe – punktowe podparcie, dobra wentylacja.
• Materace hybrydowe – łączą sprężyny z warstwą pianki.

Pozycja snu

• Na plecach – przydaje się średnia twardość, która podpiera odcinek lędźwiowy.
• Na boku – materac powinien pozwolić zagłębić się barkom i biodrom, by kręgosłup pozostał prosty.
• Na brzuchu – twardszy materac ogranicza wyginanie odcinka lędźwiowego. Ta pozycja często nasila jednak bóle szyi i krzyża.

Kiedy materac to za mało?

Jeśli ból kręgosłupa trwa dłużej niż kilka tygodni, promieniuje do nóg, towarzyszy mu drętwienie lub osłabienie albo pojawia się w nocy niezależnie od pozycji, potrzebna jest konsultacja lekarza lub fizjoterapeuty. Materac jest uzupełnieniem leczenia i ruchu, a nie ich zamiennikiem.

Osobom leżącym i korzystającym z łóżek rehabilitacyjnych polecamy materace medyczne dopasowane do leża 90×200 cm. Przy ryzyku odleżyn polecamy też wpis jak wybrać materac przeciwodleżynowy.

Najczęstsze pytania

Twardy materac jest najlepszy na kręgosłup?

Nie zawsze. U osób z przewlekłym bólem krzyża materace średnio twarde dawały w badaniach zwykle lepsze efekty niż bardzo twarde. Ważniejsze od twardości jest to, czy kręgosłup pozostaje w naturalnym ułożeniu.

Co oznacza materac medyczny?

To materac będący wyrobem medycznym, z określonym przeznaczeniem medycznym, np. przeciwodleżynowym. Określenie „ortopedyczny” nie jest certyfikatem.

Jak często wymieniać materac?

Gdy traci sprężystość, pojawiają się wgłębienia albo budzisz się bardziej obolały niż przed snem. Materace do zwykłych łóżek wymienia się zwykle co kilka do kilkunastu lat, zależnie od jakości.