Czego nie wolno robić po endoprotezie kolana? Zasady na pierwsze tygodnie i później

Endoprotezoplastyka kolana, czyli wszczepienie sztucznego stawu, pozwala większości pacjentów pozbyć się przewlekłego bólu i wrócić do codziennej aktywności. Efekt w dużej mierze zależy od rehabilitacji i przestrzegania zaleceń w pierwszych tygodniach i miesiącach. Poniżej zebraliśmy najczęstsze zasady. Indywidualne zalecenia operującego lekarza i fizjoterapeuty są zawsze ważniejsze.

Pierwsze tygodnie – czego unikać?

• Nie rezygnuj z kul na własną rękę. Lekarz określa, w jakim stopniu można obciążać nogę. Kule odstawia się stopniowo, gdy chód jest pewny (jak chodzić o kulach).
• Nie podkładaj poduszki ani wałka pod kolano podczas leżenia. Kusi, bo zmniejsza ból, ale sprzyja przykurczowi zgięciowemu i utrudnia odzyskanie pełnego wyprostu.
• Unikaj długiego siedzenia lub stania bez ruchu – sprzyja obrzękowi i zakrzepicy.
• Unikaj klęczenia, głębokiego przysiadu, skoków i gwałtownych skrętów na operowanej nodze.
• Nie mocz rany w wannie ani na basenie, dopóki nie zagoi się całkowicie i lekarz na to nie pozwoli.
• Nie prowadź samochodu, dopóki lekarz tego nie dopuści. Zwykle następuje to po kilku tygodniach, gdy noga ma pełną kontrolę i nie przyjmujesz silnych leków przeciwbólowych.

Co warto robić?

• ćwiczenia zalecone przez fizjoterapeutę – wyprost i zgięcie kolana, praca mięśnia czworogłowego, ćwiczenia krążeniowe stóp,
• szyna CPM do biernego zginania kolana, jeśli zalecił ją lekarz – można ją wypożyczyć (wypożyczalnia szyn CPM Wrocław, Warszawa),
• chłodzenie i uniesienie nogi przy obrzęku,
• przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych dokładnie przez czas zalecony przez lekarza,
• bezpieczne mieszkanie – usunięcie dywaników i kabli, poręcze, nasadka na sedes, krzesło pod prysznic (wyposażenie sanitarne).

Sport i aktywność później

Po zakończeniu rehabilitacji zalecane są aktywności o małym obciążeniu stawu: spacery, nordic walking, rower (także stacjonarny), pływanie. Biegi, sporty kontaktowe i z gwałtownymi zmianami kierunku zwiększają zużycie i ryzyko urazu protezy. Ich wznowienie warto omówić z lekarzem.

Objawy alarmowe – kiedy pilnie do lekarza?

• gorączka, wyciek z rany, narastające zaczerwienienie, ocieplenie i ból kolana – mogą świadczyć o zakażeniu,
• ból i obrzęk łydki, zwłaszcza jednostronny – może to być zakrzepica żył głębokich,
• nagła duszność lub ból w klatce piersiowej – może to być zatorowość płucna, trzeba wezwać pomoc pod numerem 112,
• nagły silny ból, wyraźna deformacja lub niemożność obciążenia nogi po urazie.

Endoproteza nie ulega „odrzuceniu” w sensie immunologicznym, jak przeszczepiony narząd. Dlatego ból, zaczerwienienie i gorączkę trzeba traktować jako możliwy objaw zakażenia, który wymaga pilnej oceny.

Najczęstsze pytania

Czy po endoprotezie kolana można zakładać nogę na nogę?

W pierwszych tygodniach lepiej tego unikać ze względu na obrzęk, krążenie i komfort rany. Ścisłe zakazy krzyżowania nóg dotyczą głównie endoprotezy biodra. Indywidualne zalecenia podaje operujący lekarz.

Jak długo boli kolano po endoprotezie?

Ból i obrzęk zmniejszają się zwykle stopniowo w ciągu kilku tygodni, ale pełny powrót do sprawności trwa często kilka miesięcy. Nagłe nasilenie bólu, gorączka lub wyciek z rany wymagają kontaktu z lekarzem.

Kiedy można jeździć na rowerze po endoprotezie kolana?

Rower stacjonarny wprowadza się często już w trakcie rehabilitacji, gdy zakres zgięcia na to pozwala. Jazdę na zewnątrz – zwykle później, za zgodą lekarza.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje zaleceń lekarza ani fizjoterapeuty.