Elektrostymulacja mięśni – na czym polega, kiedy pomaga i jak stosować ją w domu?

Elektrostymulacja to pobudzanie mięśni lub nerwów impulsami prądu przez elektrody naklejone na skórę. W rehabilitacji stosuje się ją od lat, a przenośne elektrostymulatory pozwalają kontynuować terapię w domu. Warto jednak wiedzieć, w czym metoda rzeczywiście pomaga, a czego nie należy od niej oczekiwać.

Rodzaje elektrostymulacji

• EMS / NMES (elektrostymulacja mięśni) – impulsy wywołują skurcz mięśnia. Stosuje się ją, by ograniczyć zanik mięśni po unieruchomieniu lub operacji (np. mięśnia czworogłowego po zabiegach kolana), wspomóc reedukację mięśni po urazach nerwów i w niektórych chorobach neurologicznych.
• TENS (przezskórna elektrostymulacja nerwów) – impulsy o innych parametrach, które nie mają wywołać silnego skurczu, tylko złagodzić ból. Stosuje się ją m.in. w bólach kręgosłupa, stawów i bólach pourazowych jako uzupełnienie leczenia.

W czym pomaga, a w czym nie?

Elektrostymulacja może:

• spowolnić zanik mięśni, gdy pacjent nie może ćwiczyć,
• wspomóc odbudowę siły po unieruchomieniu, razem z ćwiczeniami,
• łagodzić ból (TENS), zwykle na czas stymulacji i krótko po niej.

Elektrostymulacja nie zastępuje ćwiczeń i nie „spala tkanki tłuszczowej”. Brak wiarygodnych dowodów, że urządzenia EMS redukują cellulit czy obwody ciała bez wysiłku. Efekt dotyczy co najwyżej wzmocnienia stymulowanych mięśni.

Przeciwwskazania

Elektrostymulacji nie stosuje się bez konsultacji z lekarzem m.in. u osób:

• z rozrusznikiem serca, kardiowerterem-defibrylatorem lub innym wszczepionym urządzeniem elektronicznym,
• z padaczką (zwłaszcza przy elektrodach na szyi i głowie),
• w ciąży (w okolicy brzucha, miednicy i lędźwi),
• z nowotworem w obszarze stymulacji, zakrzepicą żylną, ostrym stanem zapalnym lub gorączką,
• z uszkodzeniem skóry, raną lub zaburzeniami czucia w miejscu elektrod.

Elektrod nie umieszcza się na przedniej części szyi (okolica zatoki szyjnej) ani tak, by prąd przepływał przez klatkę piersiową.

Jak bezpiecznie stosować elektrostymulator w domu?

1. Program, miejsce elektrod, częstotliwość i czas zabiegów ustal z fizjoterapeutą.
2. Skórę umyj i osusz. Nie stosuj kremów pod elektrodami.
3. Najpierw przyklej elektrody, potem włącz urządzenie i stopniowo zwiększaj natężenie do odczuwalnego, ale niebolesnego poziomu.
4. Po zabiegu najpierw wyłącz urządzenie, potem zdejmij elektrody i obejrzyj skórę.
5. Elektrody wymieniaj, gdy przestają się dobrze kleić. Słabo przylegająca elektroda może powodować pieczenie.

Wypożyczenie elektrostymulatora

Elektrostymulator potrzebny zwykle na kilka tygodni, np. po operacji, można wypożyczyć. Zapraszamy do wypożyczalni w Warszawie i Wrocławiu.

Najczęstsze pytania

Czy elektrostymulator mięśni brzucha spala tłuszcz?

Nie ma na to wiarygodnych dowodów. Elektrostymulacja może pobudzić mięśnie do skurczu, ale nie zastępuje diety ani ćwiczeń w redukcji tkanki tłuszczowej.

Czym różni się TENS od EMS?

TENS służy głównie łagodzeniu bólu przez stymulację nerwów czuciowych. EMS (NMES) wywołuje skurcz mięśni i służy ich wzmacnianiu oraz ograniczaniu zaniku.

Ile zabiegów potrzeba?

To zależy od celu i stanu pacjenta. Po operacjach stosuje się ją zwykle codziennie lub kilka razy w tygodniu przez kilka tygodni, razem z ćwiczeniami. Plan ustala fizjoterapeuta.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani fizjoterapeuty.